Publieke steun voor defensie blijft beperkt
Slechts 23 procent van de EU-burgers wil dat Europese fondsen naar militaire doeleinden gaan. In een peiling van Eurobarometer komen defensiecapaciteiten en infrastructuur pas op een zevende van tien mogelijke investeringsprioriteiten. Deze cijfers staan in schril contrast met de urgente oproepen van NAVO en EU-leiders voor verhoogde militaire uitgaven. Het meest opvallende zijn de verschillen per land.
???? Moeten landen meer geld aan landsverdediging geven?
Wat vind jij? Moeten landen meer geld uitgeven aan defensie?
Geografische verschillen bepalen steun
Oosteuropeanen tonen meer bezorgdheid
De steun voor defensie-uitgaven toont een duidelijk geografisch patroon. Landen nabij Rusland, de grootste en dichtsbijzijnste vijand van Europa en de NAVO, zijn het meest bereid om te investeren in defensie:
- Estland: 50 procent steun
- Finland: 46 procent steun
- Litouwen: 46 procent steun
West- en Zuid-Europa blijven afzijdig
Aan de andere kant van het spectrum – en vaak ook van Europa – vinden we veel lagere steunpercentages:
- Italië: 12 procent steun
- Bulgarije: 13 procent steun
- Hongarije en Slovenië: 14 procent steun
- Ierland: 15 procent steun
- Spanje: 17 procent steun
Nederland en België: gematigde steun
In de lage landen ligt de steun voor defensie-uitgaven tussen de extremen in:
- Nederland: 38 procent steun
- België: 27 procent steun
Deze cijfers tonen een opmerkelijk contrast met het actuele beleid van beide landen. Nederland bereikte in 2024 voor het eerst sinds begin jaren negentig weer de NAVO-norm van 2 procent van het bbp, met een defensiebudget van €22 miljard. De Nederlandse regering overweegt zelfs een verdere stijging naar 3,5 procent van het bbp.
België kende jarenlang de laagste defensie-uitgaven binnen NAVO, maar nam dit jaar drastische maatregelen. Het land verhoogde zijn defensiebudget naar 2 procent van het bbp (€12,8 miljard in 2025) en plant een verdere stijging naar 2,5 procent in 2034.
De boodschap komt niet aan
Daniel Fiott van het Centre for Security, Diplomacy and Strategy legt uit waarom leiders falen in hun communicatie: “Je kunt mensen in West- en Zuid-Europa niet overtuigen dat Russische troepen binnenkort in hun hoofdsteden zullen landen.”
Hij bekritiseert de huidige aanpak: “Te veel leiders spelen met angsttactieken – dit zal niet werken.” De economische onzekerheid speelt ook mee. Burgers vrezen dat hogere defensie-uitgaven ten koste gaan van andere publieke diensten.
Conclusie
De Eurobarometer-peiling toont een fundamenteel probleem: terwijl veiligheidsexperts pleiten voor urgente defensie-investeringen, blijven Europese burgers gefocust op directe zorgen zoals gezondheid, onderwijs en werkgelegenheid. Deze kloof vormt een uitdaging voor beleidsmakers die steun zoeken voor verhoogde defensie-uitgaven. Zonder betere communicatie over concrete veiligheidsrisico’s zal publieke steun voor militaire investeringen beperkt blijven.
