Deel I: waarom?
Zonnepanelen kunnen de ultieme ‘hedge’ of verzekering zijn tegen energieonzekerheid. Bovendien bespaar je er – ook nu de subsidies grotendeels weggevallen zijn – een flinke som mee. Maar welke panelen kies je dan? En neem je er best een batterij bij of niet? Wist je trouwens dat je zonnepanelen niet zomaar blijven werken als de rest van het net uitvalt? Hoe je dat voorkomt en lekker blijft koken en tv-kijken terwijl de rest van de straat in het donker zit, lees je in dit deel en in deel II.
De beruchte black-out in Spanje in april 2025 bewees twee dingen. Ten eerste: ‘ontwikkelde’, westerse landen zijn helemaal niet immuun voor energienood, zoals die in ontwikkelingslanden schering en inslag is. Spanje is dan nog een land dat veel kerncentrales heeft, in beheer van onder meer Iberdrola. In België werden kerncentrales lange tijd gedwongen uitgefaseerd.
Maar ten tweede: louter zonnepanelen hebben is geen bescherming tegen brown-outs en black-outs. Tal van Spaanse gezinnen mét zonnepanelen zaten in april 2025 alsnog zonder stroom. Dat komt doordat klassieke installaties uitschakelen als het net uitvalt. Zo lopen mensen die aan het net werken geen gevaar en kan het net gecontroleerd heropstarten.
Nut en onnut
Maar eerst en vooral: waarom zou je zonnepanelen aanschaffen? Een klassieke installatie met batterij en plaatsing kost algauw 10.000 euro. Dat is een flinke investering. Toch kan je, als je slim stroom afneemt en oplaadt (daarover meer in deel II), flink geld verdienen aan je panelen, met een te verwachten jaarrendement van 6% op je investering. Je stroomrekening valt in de zomermaanden immers voor een groot stuk weg, uiteraard wel afhankelijk van je verbruik en van het aantal panelen dat je hebt.
Die 6% wil niet alleen zeggen dat je investering in 15 à 20 jaar terugbetaald is, maar ook dat je qua opbrengst meer rente of ‘yield’ krijgt dan met een spaarrekening of een obligatie. Je panelen en zeker je batterij verliezen doorheen de jaren wel functionaliteit en dus waarde. Een batterij gaat tot 15 jaar mee, zonnepanelen 30 à 40 jaar. Maar na 15 à 20 jaar is de stroom die je zelf opwekt nagenoeg gratis. (Al zul je dan mogelijk een nieuwe batterij moeten aanschaffen.)
En die rekensom blijft overeind, ook nu de Vlaamse en Nederlandse overheden de meeste subsidies hebben uitgefaseerd. De terugdraaiende teller is in Vlaanderen helaas ook stopgezet (en in Nederland gebeurt dat vanaf 2027). Maar er zijn vaak nog voordelen te vinden, zoals lokale subsidies en voordelige leningen. Bovendien geldt zowel in Vlaanderen als in Nederland een verlaagd btw-tarief voor zonnepanelen (respectievelijk 6% en 0%) in bepaalde gevallen.
Welke panelen dan?
Sinds 17 april 2025 mag je in België een stekkerpaneel gewoon in het stopcontact steken, zolang het toestel gehomologeerd is door Synergrid. Daar schreven we met The Patriot al uitvoerig over. Die panelen zijn eenvoudige, gebruiksklare systemen die zonder professionele installatie kunnen worden aangesloten. En wat het belangrijkste is: je kan ze met een stekker gewoon in het stopcontact steken.
Je mag niet zomaar iets installeren zonder melding bij Fluvius. Dat is goed voor ongeveer twee panelen. Voor wie huurt, in een appartement woont of eerst wat wil testen, is dit een ideale stap. De kosten zijn veel kleiner, terwijl de opbrengsten echt en meetbaar zijn. Plug-and-play-zonnepanelen kan je bovendien per definitie niet onafhankelijk van het net laten functioneren. Valt het net uit? Dan heb je ook aan je compacte panelenset niets. Ook opletten: in België mag je enkel toestellen gebruiken die op de Synergrid-lijst staan.
Tip: bekijk onze selectie van plug-and-play-zonnepanelen.
Heb je een klein verbruik, dan kan dat dus volstaan, maar voor een gezinswoning met een groter verbruik heb je een vaste installatie nodig. Zo’n grote installatie wordt doorgaans door een vakman geplaatst, máár zelf plaatsen mag in Vlaanderen: je bent niet verplicht om een geregistreerde installateur in te schakelen. De installatie moet wel vóór de ingebruikname positief gekeurd worden volgens het AREI-kader én aangemeld worden bij Fluvius.
Op die manier kies je zelf de merken en kan je de kosten drukken, maar je draagt natuurlijk zelf alle verantwoordelijkheid. Bovendien is werken op een dak niet zonder gevaar, moet je opletten voor de DC-spanning en hebben sommige producten enkel een geldige garantie als je met een installateur werkt. Ook geniet je in België dan niet van het verlaagde btw-tarief.
Tip: je kan zelf de mechanische montage doen en de AC-aansluiting door een beroepselektricien laten uitvoeren. Je Vlaamse installatie meld je eenvoudig hier, je Nederlandse installatie hier. Koop je zelf panelen? Kies dan monokristallijne panelen van het N-type, van zo’n 430 wattpiek. Wij van de redactie namen het zekere voor het onzekere en schakelden een vakman van Ryckaert Elektrotechniek in voor een ‘full option’-installatie. Warm aangeraden.
Klassieke zonnepanelen kopen
Tiger Neo 420W Full Black N-type
Volledig zwarte, monokristallijne N-type-panelen met 25 jaar productgarantie en 30 jaar vermogensgarantie. Per pallet van 36 stuks.
N-TopCon zonnepaneel 460W, dubbel glas, full black
Bifaciaal glas-glaspaneel van 460 wattpiek met N-type TOPCon-cellen en een rendement van 23%. Per stuk te koop.
In deel II beschrijven we waarom je wel (of niet) een batterij in huis haalt en welke opties het best geschikt zijn. Bovendien geven we je mee hoe je met een hybride omvormer een eilandwerking kan opzetten, zodat jij nog stroom hebt terwijl je buren kaarsen aansteken.
